Badania USG ultrasonograficzne

USG tarczycy

Badanie ultrasonograficzne tarczycy jest podstawowym badaniem obrazowym w schorzeniach tego gruczołu. Jest badaniem całkowicie bezpiecznym i może być wielokrotnie powtarzane. Dostarcza informacji o wielkości gruczołu, jego budowie, obecności ewentualnych guzów lub torbieli. Bardzo często obraz ultrasonograficzny tarczycy może sugerować zaburzenia hormonalne. Diagnostyka musi być poszerzona o oznaczenie poziomu hormonów. Podczas badania ocenia się również węzły chłonne szyi. Dobrej klasy aparat pozwala uwidocznić już kilkumilimetrowe zmiany w tarczycy, które w razie wątpliwości można poddać badaniu biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) wykonywanej pod kontrolą USG.
Wykorzystanie aparatu w opcję Dopplera umożliwiają ocenę unaczynienia tarczycy oraz zmian ogniskowych. 

 

USG jamy brzusznej

Ultrasonografia jamy brzusznej jest badaniem podstawowym w diagnostyce wielu ostrych i przewlekłych chorób jamy brzusznej. Jest badaniem bezpiecznym, wymagającym prostego przygotowania. Badanie USG jamy brzusznej najlepiej wykonywać na czczo lub co najmniej 5 godzin bez jedzenia. Zaleca się wypicie 2 szklanek nie gazowanej wody lub słabej herbaty na godzinę przed badaniem. Wypełnienie pęcherza moczowego jest warunkiem jego oceny i oceny pozostałych narządów miednicy mniejszej.
Narządami ocenianymi w badaniu są: wątroba, pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe, trzustka, śledziona, aorta brzuszna i  węzły chłonne zaotrzewnowe oraz układ moczowy: nerki, pęcherz moczowy i prostata u mężczyzn. Ocenie podlega również narząd rodny u kobiet (badanie mniej dokładne niż badanie sondą dopochwową, ale większe zmiany są widoczne).
Nawet u zdrowej osoby warto przeprowadzić taką diagnostykę raz w roku.


Badanie USG układu moczowego obejmuje ocenę nerek, dróg moczowych, pęcherza moczowego oraz prostaty u mężczyzn. Jest badaniem podstawowym w rozpoznawaniu kamicy nerkowej, zastoju w nerkach, chorób rozrostowych nerek, kamicy w moczowodzie czy pęcherzu moczowym. Podczas tego badania ocenie podlega również wielkość gruczołu krokowego (prostaty). Poprzez ocenę objętości pęcherza moczowego po mikcji można wnioskować o przeroście prostaty.

 


Badanie USG prostaty- przezodbytnicze

Badanie ocenia wielkość gruczołu krokowego, kształt, symetrię i zarys torebki gruczołu. Ocenia się także pęcherzyki nasienne, ich symetrię i wielkość.
Jest przydatne w diagnostyce łagodnego przerostu prostaty (ocena strefy gruczolaka jest przydatna w planowaniu zabiegów elektroresekcji) jak i raka gruczołu krokowego.
Badanie jest przydatne w planowaniu biopsji gruczołu, gdy poziom PSA przekracza granicę normy.

 


USG piersi

Ultrasonografia jest obok mammografii podstawowym badaniem obrazowym wykrywającym raka piersi. Jest badaniem podstawowym kobiet młodych, do 40 r. ż.  Zaletą badania ultrasonograficznego jest jego całkowite bezpieczeństwo oraz brak jakichkolwiek przeciwwskazań do ich wykonywania. Usg piersi pozwala określić charakter tkanek z jakich jest zbudowany gruczoł, obecność zmian ogniskowych, ocenę węzłów chłonnych dołów pachowych. Wyposażenie aparatu w opcję Dopplera pozawala dodatkowo określić rodzaj unaczynienia podejrzanych zmian ogniskowych. Dobrej klasy cyfrowy aparat ultrasonograficzny umożliwia wykonywanie biopsji cienkoigłowej pod kontrolą.
Badanie usg piersi nie wymaga wcześniejszego przygotowania
Badanie sutków u mężczyzn i dzieci jest wykonywane w przypadku patologicznego powiększenia, pojawienia się wyczuwalnych guzków w tej okolicy.

 


USG ciąży

Badanie ultrasonograficzne należy obecnie do rutynowych elementów opieki nad ciężarną kobietą.
Aby zapewnić dokładną ocenę budowy i rozwoju płodu oraz wykryć czynniki ryzyka okołoporodowego zalecamy wykonanie USG ciąży w poniższych okresach:
10-14 tydzień – aby oszacować zaawansowanie ciąży, rozpoznać ciążę mnogą, ocenić przezierność karkową w kierunku m.in. zespołu Downa.
18-22 tydzień – jedno z ważniejszych badań USG, ponieważ w tym czasie możliwe jest określenie z dużym prawdopodobieństwem zaburzeń rozwojowych i wczesne podjęcie koniecznego leczenia.
28-32 tydzień - aby ocenić rozwój i wzrost płodu, jego położenie, stan łożyska, ilość płynu owodniowego.
36- 40 tydzień – ocena ryzyka okołoporodowego, położenia, wielkości i rozwoju płodu.

 


USG ginekologiczne


Badanie może być wykonywane przez powłoki brzucha przy dobrze wypełnionym pęcherzu moczowym lub głowicą dopochwową.
Badanie zalecane jest przy okresowych kontrolach ginekologicznych.
Celem badania jest ocena struktury macicy (głównie trzonu), endometrium i jajników.
Badanie usg nie zastąpi nigdy badania ginekologicznego i badania cytologicznego w ocenie szyjki macicy.
Stosowane jest w monitorowaniu owulacji podczas diagnostyki bezpłodności.
Ponadto pozwala na wykluczenie niektórych przyczyn nietrzymania moczu.
Jest badaniem bezpiecznym nie wymagającym przygotowania. 

 

USG stawów biodrowych

Badanie ultrasonograficzne stawów biodrowych niemowląt jest obecnie postępowaniem z wyboru we wczesnej dysplazji stawów biodrowych. Biodro noworodka i niemowlęcia jest łatwo dostępne badaniu USG ze względu na jego głównie chrzęstną budowę. Ogólnie przyjętą techniką badania jest ultrasonograficzna metoda Grafa.
Pierwsze badanie powinno być wykonane do 6 tyg. życia Dziecka. Kontrolne badanie wykonujemy, gdy Dziecko ukończy 3. m. ż.
Badania po 6. m. ż. tracą sens, ponieważ rosnące jądro kostnienia głowy kości udowej przesłania wewnętrzny zarys panewki stawu. Wtedy zdj. rtg są jedyną miarodajną metodą oceny panewki stawów biodrowych.
Badanie USG stawów biodrowych jest badaniem bezpiecznym, nieinwazyjnym, nie wymagającym przygotowania.
U dzieci i dorosłych badanie usg stawów biodrowych zalecane jest głównie w przypadku podejrzenia zapalenia stawu, obecności wysięku lub przewlekłego bólu tej okolicy. Często wykrywamy patologie, które nie są związane z samym biodrem, ale np. z krętarzem większym kości udowej lub z przyczepami mięśni w tej okolicy.


BAC 

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa pod kontrolą USG polega na nakłuciu widocznej w badaniu USG zmiany ogniskowej za pomocą igły i pobraniu materiału do oceny cytologicznej. Za pomocą tej metody można określić charakter podejrzanego ogniska - czy ma ona cechy zapalne czy nowotworowe i czy są one tzw. „łagodne” czy „złośliwe”. Najczęściej wykonywane są biopsje: węzłów chłonnych, tarczycy, piersi, ślinianek. Dzięki biopsji możliwa jest szybka i bardziej precyzyjna diagnoza i wdrożenie właściwego dalszego postępowania. Biopsja jest zabiegiem inwazyjnym, ale porównywalnym z pobraniem krwi do badań laboratoryjnych. Ból związany z ukłuciem staramy się zmniejszyć stosując Lignokainę w aerozolu jako znieczulenie skóry w okolicy zmiany.
Nie wymaga żadnego przygotowania.